نوروز که میشود، شیراز به شهری پر از عطر گل و شکوفههای نارنج تبدیل میشود؛ جایی که تاریخ، فرهنگ و طبیعت دست در دست هم دادهاند تا هر گردشگری را به سفری جادویی دعوت کنند. حتی اگر میپرسید عید اصفهان کجا برویم؟ تجربه شیراز در نوروز جلوهای منحصر به فرد دارد که ترکیبی از آرامش باغها و شور بازارهای سنتی را به بازدیدکننده هدیه میکند. از آرامگاههای شاعرانه حافظ و سعدی تا باغهای رنگارنگ و بازارهای سنتی، هر گوشه شهر تجربهای تازه دارد که دل هر مسافر کنجکاوی را به هیجان میآورد.
عید نوروز در شیراز
شیراز در نوروز پر از باغهای سرسبز، آرامگاههای شاعرانه و بازارهای رنگارنگ است. میتوانید یک تا پنج روز در شهر بگذرانید، از طبیعت و تاریخ لذت ببرید، فالوده و کلمپلو را تجربه کنید و یک سفر بهاری و فرهنگی کامل داشته باشید.
شیراز، شهر گل و بلبل، بهخصوص در فصل بهار و عید نوروز، جلوهای جادویی پیدا میکند. مردم شیراز با آداب سنتی نوروز، خانهتکانی، خریدهای ویژه، سفره هفتسین و دید و بازدید، شادی نوروز را جشن میگیرند. در این ایام، شهر پر از رنگ و بوهای بهاری، شکوفههای نارنج و باغهای سرسبز میشود و بازدیدکنندگان میتوانند هم زیبایی طبیعی و تاریخی شهر را ببینند و هم از فرهنگ و سنتهای نوروزی لذت ببرند.
شیراز در نوروز علاوه بر زیباییهای طبیعی، فرصتهای زیادی برای بازدید از بناهای تاریخی، باغهای معروف و بازارهای رنگارنگ دارد.
جاهایی که میتوان در عید نوروز در شیراز رفت
- باغ ارم
- حافظیه
- سعدیه
- بازار وکیل
- مسجد نصیرالملک
- باغ دلگشا
- ارگ کریمخان
- دروازه قرآن
- باغ جهاننما
- باغ عفیفآباد
- باغ تخت جمشید (تختجمشید در نزدیکی شیراز)
- باغ نارنجستان قوام
علاوه بر مکانهای مشهور، بازدید از جاذبه کمتر شناخته شده تاریخی شیراز نیز تجربهای منحصربهفرد و جذاب ارائه میکند که به گردشگران دید تازهای از تاریخ و فرهنگ شهر میدهد.
باغ ارم
باغ ارم یکی از معروفترین باغهای ایرانی است که در بلوار ارم و نزدیک دانشگاه شیراز واقع شده و قدمتش به حدود قرن ۱۳ هجری شمسی بازمیگردد. این باغ با طراحی کلاسیک و فضاهای وسیع سبز، محل مناسبی برای قدم زدن، عکاسی و لذت بردن از طبیعت و معماری تاریخی است. بهترین زمان بازدید صبح یا بعدازظهر است تا نور خورشید بر گلها و درختان بلند بیفتد و تجربه دیداری کامل ایجاد شود. قبل از رفتن، میتوان کمی درباره تاریخ قاجار و سبک معماری باغها مطالعه کرد تا بازدید معنای بیشتری پیدا کند.
ویژگیها: عمارت قاجاری، درختان بلند و گلهای رنگارنگ، مسیرهای پیادهروی وسیع
ساعت بازدید: ۸ صبح تا ۷ عصر
هزینه ورودی: 20 هزار تومان
قبل از ورود به باغ ارم بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- مطالعه کوتاه درباره سبک معماری قاجار و تاریخ باغ
- بررسی مسیرها و امکانات پارکینگ
- انتخاب کفش راحت برای قدمزدن طولانی
حافظیه
آرامگاه حافظ، شاعر بزرگ ایرانی، در بلوار حافظ و در میان باغهای سرسبز قرار دارد و بازسازی آن در دوره زندیه انجام شده است. حافظیه محلی آرام و شاعرانه است که گردشگران میتوانند با خواندن اشعار حافظ، عکسبرداری و پیادهروی در فضای باغ، تجربهای فرهنگی و روحانی داشته باشند. بازدیدکنندگان بهتر است قبل از ورود نگاهی به زندگی و آثار حافظ داشته باشند تا لذت بیشتری از فضای آرام و اشعار حکشده روی سنگها ببرند.
ویژگیها: فضای آرام و شاعرانه، حوضهای آب، مسیرهای پیادهروی
ساعت بازدید: ۷ صبح تا ۶ عصر
هزینه ورودی: 20 هزار تومان
قبل از ورود به حافظیه بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- مرور کوتاهی از اشعار و زندگی حافظ
- آماده کردن دفترچه یا گوشی برای یادداشت یا عکاسی از اشعار حک شده
- پوشیدن لباس راحت و متناسب با فضای آرام باغ
سعدیه
آرامگاه سعدی در خیابان بوستان واقع شده و قدمت آن به قرن ۷ هجری شمسی بازمیگردد. محیط باغچهای و مسیرهای پیادهروی سنتی، فضایی دلنشین برای گردشگران فراهم میکند. بازدیدکنندگان میتوانند با مطالعه سنگنبشتهها و عکسبرداری، تجربهای فرهنگی و آموزشی داشته باشند. پیش از بازدید مطالعه کوتاهی درباره زندگی سعدی و آثارش مفید است.
ویژگیها: معماری سنتی، باغچههای گل، مسیرهای پیادهروی
ساعت بازدید: ۷ صبح تا ۶ عصر
هزینه ورودی: رایگان
قبل از ورود به سعدیه بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- مطالعه کوتاهی درباره زندگی و آثار سعدی
- آماده کردن دوربین یا گوشی برای عکاسی از سنگنبشتهها
- برنامهریزی برای قدم زدن آرام در مسیرها
بازار وکیل
بازار وکیل در خیابان لطفعلی خان زند قرار دارد و مربوط به دوره زندیه است. این بازار با معماری سنتی و رنگارنگ خود، محل مناسبی برای خرید سوغات، صنایع دستی و قدم زدن است. گردشگران بهتر است قبل از ورود به بازار درباره سوغات و صنایع دستی شیراز اطلاعاتی کسب کنند تا بتوانند خرید بهتری داشته باشند.
ویژگیها: فروشگاههای صنایع دستی، معماری بازارهای سنتی
ساعت بازدید: ۹ صبح تا ۸ شب
هزینه ورودی: رایگان
قبل از ورود به بازار وکیل بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- بررسی لیست سوغات و صنایع دستی مورد علاقه
- تعیین بودجه خرید
- آشنایی با مسیرهای ورودی و دسترسی به حمام و سرویسها
مسجد نصیرالملک
مسجد نصیرالملک در خیابان لطفعلی خان زند واقع شده و از بناهای دوره قاجار است. این مسجد با شیشههای رنگی و نورپردازی خاص صبحگاهی شهرت دارد و محیطی دلنشین برای عکاسی فراهم میکند. بازدیدکنندگان بهتر است صبح زود برای دیدن انعکاس نور در شیشهها و لذت کامل از رنگها حضور یابند.
ویژگیها: شیشههای رنگی، معماری قاجاری
ساعت بازدید: ۷ صبح تا ۵ عصر
هزینه ورودی: ۳۰ هزار تومان
قبل از ورود به مسجد نصیرالملک بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- حضور صبح زود برای دیدن نور طبیعی روی شیشههای رنگی
- دوربین یا موبایل برای عکاسی از نور و رنگها
- پوشش مناسب برای ورود به مسجد
باغ دلگشا
این باغ تاریخی در بلوار دلگشا قرار دارد و محیطی طبیعی و خانوادگی ارائه میدهد. چمنزار وسیع و درختان کهنسال باعث میشوند محل مناسبی برای پیکنیک، بازی کودکان و قدم زدن باشد. بازدیدکنندگان میتوانند قبل از ورود مواد غذایی سبک تهیه کنند و تجربهای کامل از فضای باغ داشته باشند.
ویژگیها: چمنزار، حوض آب، فضای پیکنیک
ساعت بازدید: ۸ صبح تا ۷ عصر
هزینه ورودی: ۱۰ هزار تومان
قبل از ورود به باغ دلگشا بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- تهیه خوراکی سبک و وسایل پیکنیک
- بررسی مسیرهای پیادهروی و امکانات رفاهی
- کفش راحت و لباس مناسب فضای سبز
ارگ کریمخان
ارگ کریمخان در میدان کریمخان مرکز شیراز واقع شده و از دوره زندیه به جا مانده است. این قلعه با برج و باروهای خود، چشماندازی از شهر ارائه میدهد و در آن موزهای نیز وجود دارد. بازدیدکنندگان بهتر است ابتدا درباره تاریخ زندیه مطالعه کنند تا بازدید آموزندهتری داشته باشند.
ویژگیها: معماری زندیه، موزه، برج و بارو
ساعت بازدید: ۸ صبح تا ۶ عصر
هزینه ورودی: ۲۰ هزار تومان
قبل از ورود به باغ ارگ کریمخان بهتر است این کارها را انجام دهیم:
- مطالعه کوتاهی درباره تاریخ زندیه و کاربرد قلعه
- بررسی ساعات بازدید و موزه
- آماده کردن موبایل یا دوربین برای عکسبرداری از معماری و برج و بارو
دروازه قرآن
این دروازه تاریخی در ورودی شهر و در جاده سعدی قرار دارد و قدمت آن به دوره زندیه بازمیگردد. محیط باز و فضای تاریخی، مکان مناسبی برای قدم زدن و عکسبرداری فراهم میکند. بازدیدکنندگان میتوانند قبل از بازدید مسیرهای پیادهروی اطراف را بررسی کنند تا از منظره و فضای تاریخی نهایت بهره را ببرند.
ویژگیها: معماری تاریخی، فضای باز
ساعت بازدید: ۲۴ ساعته
هزینه ورودی: رایگان
قبل از ورود به باغ دروازه قرآن بهتر است این کارها را انجام دهیم:
بررسی مسیرهای پیادهروی اطراف و شرایط پارکینگ
دوربین یا گوشی برای عکاسی از منظر شهر
خوراکیهای معروف شیراز و محل تهیه آنها
- کلمپلو شیرازی: رستورانهای سنتی مثل رستورانهای اطراف بازار وکیل
- شیرازیپلو و بریانی: رستورانهای محلی، خیابانهای سنتی
- فالوده شیرازی: دکههای فالوده سنتی، بازار وکیل
- آبمیوههای طبیعی و عرقیات: مسیر بلوارهای گردشگری و اطراف باغها
- شکلات و شیرینیهای سنتی: قنادیهای معروف مثل قنادی شکرستان و قنادیهای بازار
برنامه زمانبندی پیشنهادی برای نوروز در شیراز
سفر یک روزه در شیراز
08:00 – بازدید از باغ ارم، قدم زدن و عکاسی (1.5 ساعت)
09:45 – حافظیه و خواندن اشعار حافظ (1 ساعت)
11:00 – سعدیه و پیادهروی در باغچهها (1 ساعت)
12:15 – ناهار در رستوران محلی نزدیک بازار وکیل
13:30 – بازار وکیل و خرید صنایع دستی (1.5 ساعت)
15:15 – مسجد نصیرالملک و مشاهده نور صبحگاهی از شیشههای رنگی (45 دقیقه)
16:15 – باغ دلگشا، پیکنیک یا استراحت کوتاه (1 ساعت)
17:30 – ارگ کریمخان و بازدید از موزه (1 ساعت)
18:45 – دروازه قرآن و قدم زدن پایانی (30 دقیقه)
سفر دو روزه در شیراز
روز اول:
08:00 – باغ ارم (1.5 ساعت)
09:45 – حافظیه (1 ساعت)
11:00 – سعدیه (1 ساعت)
12:15 – ناهار در رستوران محلی
13:30 – بازار وکیل (1.5 ساعت)
15:15 – مسجد نصیرالملک (45 دقیقه)
16:15 – باغ دلگشا (1 ساعت)
روز دوم:
08:00 – ارگ کریمخان و بازدید از موزه (1 ساعت)
09:15 – دروازه قرآن (30 دقیقه)
09:45 – باغ عفیفآباد با معماری و فضای باز جذاب (1.5 ساعت)
11:30 – باغ نارنجستان قوام و تماشای باغها و عمارتهای قاجاری (1 ساعت)
12:45 – ناهار و استراحت
14:00 – تخت جمشید در نزدیکی شیراز (2 ساعت)
16:30 – بازگشت و تجربه فالوده و شیرینیهای سنتی در بازار وکیل
سفر سه روزه در شیراز
روز اول و دوم: مطابق برنامه سفر دو روزه
روز سوم:
08:00 – باغ جهاننما، فضایی طبیعی با مسیرهای پیادهروی و چشماندازهای شهری (1.5 ساعت)
09:45 – بازدید از باغهای کوچک و کمتر شناخته شده مثل باغ دلگشا یا باغهای اطراف حافظیه برای عکاسی و طبیعتگردی (1 ساعت)
11:00 – گردش در خیابانهای سنتی، بازدید از قنادیهای معروف و خرید سوغات (1.5 ساعت)
12:30 – ناهار در رستورانهای سنتی
14:00 – تجربه فرهنگ محلی با بازدید از بازارهای محلی یا نمایشگاههای صنایع دستی (1.5 ساعت)
16:00 – عصرگاهی قدم زدن در بلوارهای گردشگری و استراحت
سفر چهار روزه در شیراز
روز اول: باغ ارم، حافظیه، سعدیه و بازار وکیل
روز دوم: مسجد نصیرالملک، باغ دلگشا، ارگ کریمخان، دروازه قرآن
روز سوم:
08:00 – باغ عفیفآباد و موزه آن (1.5 ساعت)
10:00 – باغ نارنجستان قوام و بازدید از عمارتهای قاجاری (1.5 ساعت)
12:00 – ناهار
13:30 – تخت جمشید و تجربه تاریخ هخامنشی (2 ساعت)
16:00 – بازدید از پاسارگاد در صورت تمایل به دیدن آرامگاه کوروش (3 ساعت)
روز چهارم:
08:00 – باغ جهاننما (1.5 ساعت)
10:00 – بازدید از باغها و بناهای کمتر شناخته شده، پیادهروی در مسیرهای سبز شهر (1.5 ساعت)
12:00 – ناهار
13:30 – بازدید از خیابانهای تاریخی، قنادیها و تجربه فالوده و شیرینی سنتی
15:00 – آخرین قدم زدن و خرید سوغات، بازدید از مکانهای مورد علاقه که در روزهای قبل فرصت نشده است
سفر پنج روزه در شیراز
روز اول تا چهارم مطابق برنامه چهار روزه
روز پنجم:
08:00 – بازدید از باغها و پارکهای اطراف شیراز برای تجربه طبیعت بیشتر (1.5 ساعت)
10:00 – بازدید از آرامگاهها یا مکانهای فرهنگی کوچک مانند آرامگاه خواجوی کرمانی (1 ساعت)
11:30 – گردش در خیابانهای سنتی و خرید سوغات باقیمانده (1 ساعت)
12:30 – ناهار و استراحت
14:00 – بازدید از موزههای شیراز و گالریهای هنری (1.5 ساعت)
15:30 – عصرگاهی قدم زدن در بلوارهای تاریخی و تجربه آخرین شیرینیها و خوراکیهای سنتی قبل از بازگشت
نکات نوروزی خاص شیراز
در نوروز، شیراز نه فقط شهری تاریخی است، بلکه با برنامههای فرهنگی، مراسم سنتی و جشنهای بهاری پر شور همراه میشود. مردم و گردشگران در اماکن عمومی گردهم میآیند، موسیقی و صنایع دستی را تجربه میکنند، و با آداب کهن نوروز همراه میشوند. رویدادها معمولاً از چند روز قبل از سال نو تا روزهای پس از آن در نقاط مختلف شهر برگزار میشود، خصوصاً آرامگاه سعدی، حافظیه، باغها و پارکها. در ادامه مهمترین برنامهها را با جزئیات میبینی:
نوروزگاه یا جشنواره آداب و رسوم نوروز
محل: آرامگاه سعدی، شیراز
زمان برگزاری: معمولاً ۲ تا ۶ فروردین (۱۳ تا ۱۷ مارس)
برنامهها و تفریحات:
- اجرای نمایشهای سنتی مانند «ننه سرما» و «عمو نوروز»
- حضور شخصیتهای عید مانند حاجیفیروز
- شاهنامهخوانی و بهاریهخوانی
- پهن کردن سفره هفتسین و نمایش آداب نوروزی
- کارگاههای صنایع دستی، موسیقی محلی و بازیهای سنتی
- سیاهچادرهای فرهنگی و نمایش سبک زندگی عشایری
توضیح: این رویداد به معرفی آداب و رسوم نوروزی استان فارس میپردازد و فضایی کاملاً سنتی و خانوادگی دارد که برای همه سنین جذاب است.
جشن چهارشنبهسوری (Chaharshanbe Suri)
محل: سراسر شهر شیراز (میدانها، پارکها و خیابانها)
زمان برگزاری: شب آخرین چهارشنبه سال قبل از نوروز
برنامهها و تفریحات:
- روشن کردن آتشهای کوچک و پریدن از روی آتش
- اجرای موسیقی محلی و شادیهای عمومی
- برخی خیابانها نورپردازی و تجمع مردم
توضیح: این جشن سنتی پیش از نوروز برگزار میشود و بیشتر جنبه ملی دارد، اما در شیراز نیز مردم با شور و شوق در محلهها مراسم را اجرا میکنند تا سال نو را با انرژی و پاکی آغاز کنند.
تجمع و جشن سالتحویل در حافظیه و تختجمشید
محل: حافظیه و همچنین تختجمشید
زمان: اول فروردین (۲۱ مارس) – لحظه تحویل سال نو
برنامهها و تفریحات:
- حضور هزاران شهروند و گردشگر برای لحظه سالتحویل
- همخوانی سرودها و موسیقی محلی در فضای باز
- عکاسی و جشن نوروزی در فضای تاریخی
توضیح: مردم شیراز و گردشگران در این روز در حافظیه و تختجمشید جمع میشوند تا لحظه تحویل سال را در کنار آثار تاریخی تجربه کنند، فضایی پر از شور و احساس وحدت.
جشنواره اقوام ایرانی در باغها
محل: باغهای بزرگ شیراز مانند باغ جنت
زمان: معمولاً در روزهای اول تا اواسط نوروز
برنامهها و تفریحات:
- سیاهچادرهای اقوام با صنایع دستی و غذاهای محلی
- موسیقی و رقصهای محلی از اقوام مختلف
- غرفههای خوراکیهای سنتی و سوغات
توضیح: در این جشنواره، فرهنگها و سنتهای مختلف ایران کنار هم جمع میشوند تا گردشگران با سبک زندگی اقوام ایرانی آشنا شوند و فرهنگ و هنر مردمان ایران را تجربه کنند.
سیزدهبدر (روز طبیعت)
محل: پارکها، باغها و فضای باز شهری
زمان: ۱۳ روز پس از نوروز (معمولاً ۲۹ فروردین / اوایل آوریل)
برنامهها و تفریحات:
- پیکنیک خانوادگی در طبیعت
- بازیها و تفریحات گروهی و کاهش استرس
- رها کردن سبزه هفتسین در آب روان
توضیح: این مراسم نمادی از پایان جشنهای نوروزی است که ایرانیان برای سپری کردن روز طبیعت به فضای باز میروند و به دور از خانه، شادی و نشاط را با خانواده تجربه میکنند.
نکات کاربردی برای بازدید نوروزی در شیراز
- برنامههای رسمی: معمولاً در چند روز ابتدایی نوروز در آرامگاه سعدی، باغها و برخی فضاهای فرهنگی برنامههای ویژه نوروز برگزار میشود.
- زمان و ساعت: مراسم عمومی مانند سالتحویل و جشنوارهها اغلب در صبح تا عصر برگزار میشوند، اما چهارشنبهسوری از غروب تا نیمهشب است.
- فضای باز: بسیاری از جشنها و نمایشها در باغها و مکانهای تاریخی با فضای باز هستند، پس لباس مناسب و کرم ضدآفتاب همراه داشته باشید.
سخن نهایی
شیراز در نوروز شهری است که طبیعت، تاریخ و فرهنگ را به هم پیوند میدهد و تجربهای متفاوت از سفر به ایران ارائه میکند. هر روز این شهر فرصتی برای کشف زیباییهای تازه، غذاهای سنتی و لحظات به یادماندنی است. با برنامهریزی درست، میتوان از تمام جاذبهها و آرامش نوروزی شیراز لذت برد و سفری کامل و خاطرهانگیز داشت.
